Een nieuw ontdekt vaandel ~ A newly discovered flag

In het Stedelijk Museum van Kampen bevindt zich een vaandel uit 1769. Het is geschonken door stadhouder Willem V aan het Cadettenkorps van die stad, een compagnie van 72 ongetrouwde cadetten plus officieren, die nog niet in het Burgerregiment van de stad dienden. Omdat Willem op het moment van zijn bezoek in 1766 geen passend vaandel bij zich had werd naar een oud vaandel gegrepen, geschonken in 1675 door Willem III aan de Kamper Vrijcompagnie. Hij beloofde een nieuw vaandel, dat uiteindelijk in 1769 geleverd werd.

Het bijzondere is dat op de keerzijde van dit vaandel een officier van het korps staat met het vaandel uit 1675. Het is wit, met het gekroonde stadswapen en het motto 'Praemium Vigilantae' (Beloning voor Waakzaamheid). De Vrijcompagnie werd na de dood van Willem III opgeheven, maar dankzij Willem V hebben we een bijzondere en zeldzame bron voor een van zijn (vroege) vaandels teruggevonden.

In overleg met het museum proberen we nu zo snel mogelijk een afbeelding van het vaandel te plaatsen.

~

The Municipal Museum of Kampen owns a flag presented by Stadholder William V to the city's Cadet Corps in 1769. When William visited the Hanseatic town in 1766 he didn't bring a fitting flag, so he handed the Corps an old flag, given to the Kampen Free Company by William III in 1675. A promised new flag was delivered in 1769.

To us it is very special, because the reverse side of this new flag shows an officier of the Corps, carrying the 1675 flag. It is white, with the Kampen crowned municipal coat of arms and the motto 'Praemium Vigilantae' (Reward for Vigilance). The Free Company was disbanded after William III's death, but William V's gift offers us a unique and rare source for one of William's early flags.

We are now negotiating with the museum to publish a picture of the flag.

Bronnen / Sources:
C.H. Fenema - 'Vorstelijk bezoek aan Kampen' in: Kamper Almanak III (1930) p. 175-181.
Collectie Stedelijk Museum Kampen.
Frans Walkate Archief. 
J. Hoynck van Papendrecht - 'Vaandrig met vaandel ter gelegenheid van de inhuldiging van Prins Willem V' (1875-1933) Collectie Legermuseum, 00103673.
J. Kroon - 'Een stad met twee schutterijen' in: Kamper Almanak (2006) p. 139-154.

Kampleven 1675 ~ Camp Life 1675

Kamp leven in het legerkamp van Willem III, 1675, door Josua de Grave. Een tekening uit de collectie van het Rijksmuseum, meer info hier.

~

A camp life scene by Josua de Grave, from the collection of the Rijksmuseum. More info here, there's a lot more interesting stuff to be found on the bottom of the page.

Toneel des Oorlogs ~ The stage of War

Deze prent van of uit de school van Romeyn de Hooghe is te vinden in het boek Toneel des Oorlogs van Lambert van den Bosch (op zjn Latijn: Sylvius) uit 1675. Eigenlijk spreekt de titel wel voor zich: het is geen echt geschiedenis boek, maar een collage van verdragen, naamlijsten en krantenberichten. Hier op google books te vinden.



The above pic comes from a book of the year 1675 by Lambert van den Bosch (aka Sylvius). It's a kind of history book with lots of details on captains, colonels, politicians, treaties, the evil Munster and French, but also negotioations. Sylvius used to be a head teacher in Dordrecht but was fired because of his alcohol consumption by Cornelis de Witt, which probably was one of the reasons he was against de Witt and pro William of Orange. He is described as a man who wrote a lot, translated a lot but was a lousy poet.

The book in dutch (and the pictures) can be found here.

Huy 1675

Na 1673 verschoof het zwaartepunt van de Guerre d'Hollande naar de Zuidelijke Nederlanden. Hoe dat daar uitpakte is onder meer beschreven in Princes, Posts and Partizans (alleen Franse bronnen overigens), maar hoe dat in de praktijk ging, is onder meer te vinden in de boeken van J.P. Rorive. Mooi boek, Les misères de la guerre sous le Roi-Soleil, de titel zegt al genoeg en het is gedeeltelijk hier op google books te vinden.

~~

After the year 1673 most of the activities in the Guerre d'Hollande shifted south to the Southern Netherlands, at that time the Spanish Netherlands. Life in those times wasn't very pleasant, as we can read in books like Princes, Posts and Partizans, but that book only uses french sources. On google books I found a book by Walloon historian J.P. Rorive, about the city of Huy, of which the title, Les misères de la guerre sous le Roi-Soleil, says enough.

Von Bolsey

In de prachtige 'Statens trofésamling' in het Armémuseum in Stockholm bevindt zich deze Brandenburgse vlag met een Nederlands tintje. Het was van een Brandenburgs mariniersregiment, opgericht door Simon von Bolsey in 1674. De mariniers werden gerecruteerd, gedrild en uitgerust in Nederland. Ook de vlaggen werden daar gemaakt, vandaar de oranjetakken als ornament. De compagniesvlaggen waren zwart, die van de kolonel wit. Het motto luidt "tout vient à point à qui peut attendre"; alles komt voor hen die kunnen wachten. Maar het regiment wachtte een nederlaag: bij de aanval op de Zweedse vesting Carlsborg in 1675 verloren ze hun vaandels.


~~

The lovely 'Statens trofésamling' in the Armémuseum in Stockholm contains this Dutch flavoured Brandenburg flag. It belonged to a Brandenburg regiment of marines, founded by Simon von Bolsey in 1674. The marines were recruited, equipped and drilled in the Netherlands. Their flags were made there too, hence the (Dutch) orange branches. Company flags were black, the colonel's was white. The motto says "tout vient à point à qui peut attendre"; all things come to those who can wait. But defeat was waiting for them: the regiment lost their colours during the attack on the Swedish fortress Carlsborg in 1675.