Eerste Munsterse Oorlog ~ First Munster War

This could be nice, a local museum has a Munster gun for an exhibition on the first Munster War!

Rabenhaupt in Veldhausen 1674 II

Uit: Geschiedenis van den oorlog der Munsterschen en Keulschen, in verbond met Frankrijk, tegen Holland, in de jaren 1672, 1673 en 1674, naar authentieke berigten en gelijktijdige schrijvers van G.B. Depping.

Tja, weer wat bijzonders: nu is de arme Eybergen zelfs in Munsterland gesneuveld. In augustus 1674 sneuvelde hij echt bij Seneffe.



Two quotes from the dutch version of the Depping book on Bernard van Galen. According to the French and the Munster sources, Eybergen is said to have died in Munsterland, after a raid by Rabenhaupt in the Bentheim area. Rabenhaupt was threatened to got cut off and 'fled' to Coevorden, but Eybergen wasn't so lucky. According to Depping that is.

In fact Eybergen died in augustus 1674 in the Battle of Seneffe.

Bisschopschans ~ The Bishop's fortress

Google levert vaak grappige resultaten op. Zo kwam ik eens uit op de website van het waterschap Salland, met een leuk artikel over de zogenaamde Bisschopsschans. Pal naast de snelweg tussen Zwolle en Meppel, bij Staphorst ligt het plaatsje Rouveen. Hier lag, op het kruispunt van de wegen naar Friesland en Groningen een schans die enige jaren geleden is gerestaureerd. Meer over de schans hier en de gevechtshandelingen in 1672 zijn beschreven in de Overijsselse Almanak van 1854 en die vindt de lezer hieronder.

(F.A. Ebbinge Wubben, ‘De pas te Rouveen en de later daarbij aangelegde schans, of het fort bekend onder den naam van Friesche Kaa, Bisschops Schans of Schansbeentjesgraven’, in Overijsselsche Almanak voor Oudheid en Letteren, 1854, 19de jrg, Deventer 1854, pp. 158-182.)








~~

Unfortunatly I don'r remember anymore how I got there, but a google search led me to a nice article on the website of the 'Waterschap' of Salland in the province of Overijssel. 'Waterschap' is the local government organisation that deals with water quality and water management, which is rather important in a country that lies mainly below sea level. Near the village of Rouveen, on the crossroads of the roads to and from groningen, Friesland and Zwolle a fortress was made, which was occupied in 1672 by the troops of Bishop van Galen, and used as a base to terrorise and plunder the local surroundings.


The article I posted is an article from the Almanac of Overijssel, almanacs being a popular way in the 19th century to publish on local history. The writer states that as late as August 1673 Munster troops and artillery were present for an attack on Friesland, together with French troops from Condé's army. Click on the links in the dutch section for more pics.

Munsters vaandel

Tja, die Zweden. In 1678 vochten ze met Bernard van Galen (zie commentaar van Dan Schorr in de vorige post) en maakten deze vlag buit.

Meer hier, met dank aan Thomas Ingvarsson, die mij er op wees dat 'flagga' of 'fana' zweeds is voor vlag. Zoeken op of met 1678 helpt ook veel.



~~

Yes, them Swedes. In 1678 they fought Bernard van Galen, (see commentary of Dan Schorr in my previous post), and captured the above flag. Taken from a great swedish site, 'flagga' or fanna' is swedish for flag, 1678 is also a great search word.






Het wapen van Bernard van Galen
~~
The Weapon shield of van Galen.



Mooie foto van Kasteel Neuhaus in Paderborn. Op het wapen het wapen van Keulen en dat van Munster. De Munsterse kleuren waren goud en rood. Van de site van Dr Bernhard Peter.

An interesting pic of a weapon shield of Castle neuhaus in Paderborn, Germany. On this shield you can see the weapon of Cologne (black cross on white field), and the munster weapon as well: a gold bar on a red field. Red seems to be a striking colour in the Bishop's weapon. From the site of dr Bernhard Peter.

Augustus 1672 II

Een beleg in de 17e eeuw bestond uit het omsingelen van de stad en het naderen van de stad middels loopgraven. Kwam men binnen schootsbereik dan werden de kanonnen geïnstalleerd en begon men met schieten.

Het insluiten van de stad Groningen werd door de troepen van Rabenhaupt verhinderd. De vijand kon wel naderen maar slechts op een smal stuk tussen het Schuitendiep en het Hoornsediep omdat de rest onder water stond. De Munstersen schoten niet erg veel op, waarschijnlijk omdat ze de afstand verkeerd hadden ingeschat naar de stad en het terrein werkte ook niet mee.

Knoop schrijft dat de kanonnen, een batterij van 5 stuks, op 24 juli 1672 begint te vuren, maar deze stelling wordt door de verdedigers tot zwijgen gebracht. Op 28 juli begint men met mortieren ('worpgeschut') te schieten. Op 30 juli nadert de vijand de gracht en op 1 augustus wordt de stad opgeëist, hetgeen geweigerd wordt.

Op 2 augustus doen de belegerden een uitval richting de Keulsen en dit wordt herhaald op 3 augustus, met 150 man. De vijand was intussen al bij de gracht maar wacht tot 7 augustus met een bestorming op het retranchement bij het Steentilpoortje. Deze bestorming lukt, maar door vuur vanuit de bastions moet de vijand zich weer terugtrekken. Gedurig komen er troepen van het regiment Konigsmark binnen maar op 12 augustus wordt de stad versterkt met regiment Jorman van 14 compagnien.

Vanaf 6 augustus beginnen de bombardementen op de stad zelf met vijf batterijen, gewapend met 30 vuurmonden. Ook hebben ze succes door de batterij op de Oosterpoort uit te schakelen maar uiteindelijk houdt het kanonvuur op 26 augustus op. Er wordt nog wel musketvuur afgegeven.

~~

Sieges in the 17th century started with encirclement of the city and approaching the city through trenches. Once the besiegers came within range, the guns were installed and firing began.

The encirclement of Groningen was prevented by the troops of Rabenhaupt. The enemy could approach only on a narrow stretch between the Schuitendiep and Hoornsediep because the rest of the surrounding land was under water. The Munsters troops didn't prceed much, probably because they had incorrectly estimated the distance to the city and/or the ground was too rocky.

Knoop writes that the guns, a battery of 5 guns, started firing on July 24 1672, but this battery was silenced by the defenders. On July 28 the besiegers start to shoot with mortars ( 'throw guns "). On July 30 the enemy approached the ditch on August 1, and claimed the city. This was refused.

On August 2 the besieged made a sortie towards the Cologne troops and this was repeated on August 3, with 150 men. The enemy was already near the ditch but waited until August 7 with an assault on the Retranchement at the Steentilpoortje. This assault was successful, but by fire from the bastions, the enemy had to retreat. Constantly troops of the regiment Konigsmark entered the city, and on August 12 the city was reinforced by regiment Jorman with 14 companies.

From August 6th on, the bombing of the city started with five batteries, totalling 30 guns. They successfully knocked out the battery on the Oosterpoort and the batteries kept on firing until August 26th. Musket fire still continued.

Augustus 1672

De feesten rond de 28e Augustus komen er weer aan, dus wat meer aandacht voor de gebeurtenissen toen in 1672.


Uit de bibliotheek heb ik het boekje (in feite deel 1 van een serie uit drie boeken), de 'krijgs- en Geschiedkundige Beschouwingen over Willem den Derde' gehaald, geschreven door Lt-Gen. W.J. Knoop.

Knoop valt onder de 19e eeuwse 'vaderlandslievende' geschiedschrijvers, en hij heeft zich in het bijzonder gericht op militaire zaken. Zijn schrijfstijl is ouderwets, zo nu en dan behoorlijk gekleurd, maar hij komt zeker niet dom over en hij heeft wel degelijk oog voor de fouten die Willem III maakte. Knoop is buiten Nederland bekend geworden door zijn polemiek met William Siborne over de rol van de Nederlands-Belgische troepen bij Waterloo. Die polemiek wordt nu gevoerd rond David Hamilton-Williams en Peter Hofschröer.

Over leven en werken van Knoops hier zijn wiki en hier zijn werk op DBNL.

Wat schrijft Knoop over Groningen en 1672?

In juni 1672 ging het gecombineerde Frans, Keuls (samen 6 regimenten ruiters en 6 regimenten voetvolk, waarvan één regiment 3000 man) en Munsterse leger van 15 regimenten verder in de aanval na het bezetten van Grol, Brevoort en Lochem.

Knoop schat dat het hier ging om een leger an 20.000 tot 30.000 man. Aan van Galen was Luxembourg toegevoegd als 'adviseur', maar hij kreeg ruzie met van Galen en werd vervangen door markies de Renel. Deventer viel door 'verraad' op 21 juni 1673 en onder overste Houttuyn, een friese balling, nmen zo'n 600 man dragonders en ruiters Elburg en Harderwijk in. Hattem, aangevallen door overste Nagel, was een harde noot om te kraken en viel pas na een beleg van 4 dagen op 22 juni 1672.

Op 26 juni 1672 gaf de stad Zwolle zich over. De vijand kwam nu wel akelig dichtbij Friesland en Groningen. Knoop stelt dat Rabenhaupt toen tot luitenant-generaal werd benoemd van Stad en Ommeland, maar dat was hij al in maart 1672 en Rabenhaupt was al in 1671 in Staatse dienst. Knoop stelt ook dat Rabenhaupt een Duitser was, maar hij was een Tjech. De strijdmacht van Rabenhaupt schat Knoop op 1200 man.

Op 29 juni kwam de vijand voor Coevorden, welke vesting viel op 11 juli 1672.

Hoe nu verder? Er werd krijgsraad gehouden over drie opties: Friesland, de Stad Groningen of de havenstad Delfzijl. Na enig wikken en wegen besloot men, hetgeen blijkt uit een memorie van vorst Wilhelm von Fürstenberg, tot de aanval op Groningen. Doordat er troepen in de diverse veroverde stelden en vestingen moesten worden gelegerd, schat Knoop het leger van de vijand op 13. tot 14.000 man.

Pogingen de stad in te sluiten mislukten. De sterkte van van de bezetting is niet helemaal duidelijk. Schattingen lopen uiteen van 1200 tot 2000 man geregelde troepen. Renel meldt dat 'na de komst van 19 nieuwe compagnien uit Holland, er in Groningen 3000 man geregelde troepen waren'.

Deze bestonden dan uit 23 of 24 compagnien voetvolk, 4 compagnien ruiters en 3 compagnien dragonders. Hierbij kwam de schutterij bestaande uit 18 compagnien, plus 4 nieuwe compagnien burgers en een studentencompagnie van 150 man. Knoop schat het totale aantal verdedigers op 4 a 5000 man. De magazijnen waren goed gevuld en de verbindingslijnen waren open.

Op 19 juli komt overste Nagel als voorhoede bij de Stad met 4000 man ruiterij. Bij het dorp Helpen raakt hij slaags met de ruiterij van ritmeester Sickinghe. Op 20 juli komt de hoofdmacht en op 21 juli installeert deze zich tussen het Schuitendiep en het Hoornsche Diep, de Keulsen links en de Munstersen rechts. Op 22 juli probeerde de vijand over een brug over het Schuitendiep richting het Damsterdiep te gaan, via Hoogerbrug en Ruischerbrug. Deze bruggen werden echter verdedigd door troepen en 'edelen en boeren', zoals Knoop schrijft.

Een poging om de stad aan de andere kant in te sluiten mislukte eveneens. Acht compagnien voetvolk en 2000 ruiters lukte het niet om de schans bij Aduarderzijl te bezetten, verdedigd door een afdeling dragonders en een aantal gewapende boeren.

Op 23 juli begin de vijand met het aanleggen van de loopgraven gericht op de vijf zuidelijke bastions. de Keulenaars richtten zich op de Oosterpoort en de Munstersen zich meer op de Heerepoort. Op 23 juli beginnen de verdedigers te vuren en ook op die dag wordt de bezetting versterkt met 200 man van het regiment Konigsmarck.

~~

The celebrations of August 28 will be up us again, so some more attention to what happened here in july and august 1672.

From the library I have the book (in fact, part 1 of a series of three books),The martial and Historical Reflections on Willem the Third ' , written by Lt.-Gen. W.J. Knoop.

Knoop can be regarded as one of the 19th century "patriotic" historians, and he has in particular focused on military affairs.
His style is old-fashioned, now and then biased, but he is certainly not stupid and he has good eye for the mistakes that William III made. Knoop is known outside the Netherlands,by his controversy with William Siborne on the role of the Dutch-Belgian troops at Waterloo. That controversy is now being conducted around David Hamilton-Williams and Peter Hofschröer.

About life and works of Knoops wiki here.

And what has Knoop to say on Groningen and 1672?

In June 1672, the combined French, Cologne ( 6 cavalry and 6 regiments infantry, one regiment of 3000 men) and a Munster army of 15 regiments moved further north after the taking of the cities of Grol, Brevoort and Lochem.

Knoop estimated that this was an army from 20,000 to 30,000 men. To Galen, Marhal Luxembourg was added as a 'advisor', but he was arguing too much with van Galen and was replaced by the marquis Renel.
Deventer fell by 'betrayal' on June 21, 1673 and Overste Houttuyn, a Frisian exile, with about 600 man consisting of cavalry and dragoons took Elburg and Harderwijk.
Hattem, attacked by Munster Captain Nagel, was a hard nut to crack and fell after a siege of 4 days in June 22, 1672.

On June 26, 1672, the city of Zwolle surrendered.
The enemy now came awfully close to Friesland and Groningen. Knoop writes that Rabenhaupt then was appointed to Lieutenant-General by Stad en Lande, but he was that already in March 1672 and Rabenhaupt was since 1671 in service. Knoop also states that Rabenhaupt was a German, but he was in fact a Czech. The forces of Rabenhaupt ,Knoop estimates at 1200 man.

On June 29, the enemy approached Coevorden that fell on july 11, 1672.

Where to go next? There was a conference and it held three options: Friesland, Groningen or the port of Delfzijl. After some delibirations it was decided, as evidenced by a memorandum of Furst Wilhelm von Fürstenberg, to attack Groningen. Because there were troops needed for the occupation of towns and fortresses, the army estimates Knoop now was reduced to 13. to 14,000 men.

Attempts to surround the city failed.
The strength of the defending troops is not clear. Estimates range from 1200 to 2000 man regular forces. Renel reports that 'after the arrival of 19 new compagnien from Holland, in Groningen 3000 man of Regular troops were available. Those were 23 or 24 compagnien infantry, 4 compagnien cavalry and 3 compagnies dragoons.

To this can be added the ,ilitia composed of 18 compagnien, plus 4 new compagnien militia and a company of 150 male students. Knoop estimates the total number of defenders 4 to 5000 The stores were well filled and the supply lines were open.

On July 19 Munster Captain Nagel approaches the city with 4000 cavalry man. In the village of Helpen he has a cavalry engagement with cavalry captain Sickinghe. On July 20, the main forces arrives and on July 21 they set up camp between the Schuitendiep and Hoornsche Diep, the Cologne ones the left and on the right the Munster.
On July 22 the enemy tried via a bridge over the Schuitendiep to go to the Damsterdiep to go to Hoogerbrug and Ruischerbrug. These bridges were defended by troops and ‘nobles and peasants’, as Knoop writes.

An attempt to surround the city on the other side also failed. Eight compagnien foot and 2000 horsemen attempted to attack the sconce at Aduarderzijl, but failed as it was now defended by a compagnie of dragoons and armed peasants.

On July 23 the enemy began with theopening of the trenches going to the five southern bastions. The Cologne troops focused on the Oosterpoort and the Munster to the Heerepoort.
On July 23 the defenders started to fire and on that day, the defenders were reinforced by 200 men of the regiment Konigsmarck.




P.S. I made part of this translation with Google, which gave some rather amusing results..

Uittocht uit Wedde ~ The leaving of Wedde

Op zoek naar meer informatie over het Munstersche leger, kwam ik uit op de weblog van Gelkinghe, waar ik de prent 'Uyt-tocht van 't Huys te Wedde. / Krachtelooze Hartstercking, galachtig uitgebraakt Door Kristoffel Beerenhart van Gaalen' aantrof. Deze plaat kwam van het British Museum. Op het weblog van Gelkinghe vind je ook de volledige tekst. Het is een schotschrift richting de bisschop in het Platduits.


~~

Whilst looking for information on the Munster Army, I visited Gelkighe's blog, where I found a picture of Munster troops leaving the castle of Wedde, in the East of the Province of Groningen. The Bishop was the 'victim' of several of these rather offensive pamphlets, and you can find more of them on the site of the British Museum. This pamphlet is in Low German.

Munsterische Heerwesen ~ the Army Affairs in Munster

Met dank aan mijn collega Laurien, heb ik nu de beschikking over 'Das Heerwesen des Munsterschen Furst Bischofs Christoph Bernhard van Galen 1650-1678.' Een copie in pdf is via mij te verkrijgen.

~~

Thanks to my collegue Laurien, I now have a paper and pdf copy of 'Das Heerwesen des Munsterschen Furst Bischofs Christoph Bernhard van Galen 1650-1678'. If you are interested, drop me a mail or PM.